Η λιπώδης νόσος του ήπατος δεν απαιτεί πάντοτε φαρμακευτική αγωγή για να βελτιωθεί – νέες έρευνες δείχνουν ότι απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να είναι αποτελεσματικές. Ακολουθούν οι συστάσεις ειδικών.
Λιπώδες ήπαρ: Συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με τη νόσο
Το Νο1 πράγμα που μπορεί να αναστρέψει τη λιπώδη νόσο του ήπατος και να ενισχύσει την καρδιά
Μια νέα διεθνής μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Χάιφας αποδεικνύει ότι η εκτέλεση της πλειονότητας της σωματικής δραστηριότητας σε μία ή δύο ημέρες της εβδομάδας μπορεί να προσφέρει ισχυρή προστασία από τη μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος και να μειώσει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και θανάτου. Τα οφέλη είναι παρόμοια με αυτά της άσκησης που κατανέμεται καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
Σύμφωνα με μακροχρόνια, αντικειμενικά δεδομένα φυσικής δραστηριότητας, τα ευρήματα αμφισβητούν την έννοια ότι η άσκηση πρέπει να κατανέμεται ισότιμα. «Τα ευρήματα μας δείχνουν ότι δεν είναι απαραίτητο να ασκείται κανείς καθημερινά για να αποκομίσει ουσιαστικά οφέλη για την υγεία», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Prof. Shira Zelber-Sagi. Η επίτευξη τουλάχιστον 150 λεπτών μέτριας έως έντονης δραστηριότητας την εβδομάδα, ακόμη και αν είναι συγκεντρωμένα, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο νόσου και να υποστηρίξει τη μακροχρωμία.
Μπορεί η λιπώδης νόσος του ήπατος να αναστραφεί χωρίς φάρμακα;
Μια μελέτη του 2025 με τίτλο «Effect of therapeutic lifestyle changes on patients with overweight/obesity and non-alcoholic fatty liver disease: A randomized controlled trial» κατέδειξε ότι μια δομημένη παρέμβαση στον τρόπο ζωής οδήγησε σε σημαντικές μειώσεις του σωματικού βάρους, της περιφέρειας κοιλίας, των τριγλυκεριδίων, της LDL χοληστερίνης και του δείκτη λιπώδους ήπατος σε ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος (NAFLD). Η παρέμβαση βελτίωσε επίσης σημαντικά την HDL χοληστερίνη, τον βασικό μεταβολικό ρυθμό και τη μυϊκή μάζα.
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι η NAFLD μπορεί συχνά να βελτιωθεί και, σε πολλές περιπτώσεις, να αναστραφεί χωρίς φαρμακευτική αγωγή, κυρίως μέσω απώλειας βάρους, υγιεινής διατροφής και τακτικής σωματικής δραστηριότητας. Τα αποτελέσματα εξαρτώνται από την προχωρημένη κατάσταση της νόσου, αλλά οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποδεικνύονται σταθερά αποτελεσματικές.
Βασικά σημεία
- Η απώλεια βάρους είναι ο κύριος παράγοντας: Η απώλεια περίπου 5–10% του σωματικού βάρους συνδέεται με λιγότερο λίπος στο ήπαρ και καλύτερη υγεία του ήπατος.
- Διατροφικές αλλαγές: Δίαιτες χαμηλών θερμίδων, με μειωμένη πρόσληψη ζάχαρης και υψηλότερη πρωτεΐνη έχουν δείξει ότι μειώνουν το λίπος στο ήπαρ.
- Η άσκηση βοηθά: Η σωματική δραστηριότητα μπορεί να μειώσει το λίπος στο ήπαρ, με καλύτερα αποτελέσματα όταν συνδυάζεται με διατροφικές αλλαγές.
- Φάρμακα δεν απαιτούνται συνήθως: Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν την πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της NAFLD.
Ποια η σχέση μεταξύ κινδύνου MASLD, προτύπων άσκησης και επιβίωσης
Η μελέτη επικεντρώθηκε στη μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος (MASLD), η πιο συχνή ηπατική νόσος παγκοσμίως και βασική αιτία χρόνιας ηπατικής νόσου. Εκτιμάται ότι περίπου το 30% του πληθυσμού έχει τη νόσο. Η MASLD χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους στα ηπατικά κύτταρα και μπορεί να εξελιχθεί σε φλεγμονή, ίνωση, κίρρωση και καρκίνο του ήπατος.
Η νόσος συνδέεται στενά με την παχυσαρκία και ανθυγιεινό τρόπο ζωής, όπως δίαιτες πλούσιες σε ζάχαρη και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς και με έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.490 συμμετέχοντες σε εθνική έρευνα υγείας στις ΗΠΑ, όπου οι συμμετέχοντες φορούσαν επιταχυνσιόμετρα για επτά συνεχόμενες ημέρες, επιτρέποντας ακριβή μέτρηση της σωματικής δραστηριότητας.
Με βάση τα δεδομένα, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες:
- Συμμετέχοντες που δεν ήταν σωματικά ενεργοί,
- Συμμετέχοντες με πάνω από 150 λεπτά μέτριας έως έντονης δραστηριότητας στην εβδομάδα,
- Συμμετέχοντες που συγκέντρωναν το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς τους σε μία ή δύο ημέρες.
Μεταξύ των συμμετεχόντων με διάγνωση MASLD, η ενασχόληση με πάνω από 150 λεπτά μέτριας έως έντονης δραστηριότητας την εβδομάδα συνδέθηκε με σημαντική μείωση της συνολικής θνησιμότητας και χαμηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας, ακόμη και αν η δραστηριότητα ήταν συγκεντρωμένη σε μία ή δύο ημέρες.
Η σημασία της δραστηριότητας και η κατανομή των προπονήσεων
Η Zelber-Sagi ανέφερε ότι τα ευρήματα υποστηρίζουν την ευελιξία στον τρόπο άσκησης. «Η συγκέντρωση σωματικής δραστηριότητας, αρκεί να είναι επαρκής σε όγκο, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο νόσου και να βελτιώσει την επιβίωση», δήλωσε. Επίσης, πρόσθεσε ότι τα προγράμματα άσκησης πρέπει να προσαρμόζονται στις ατομικές ιατρικές καταστάσεις και φυσικές δυνατότητες.
Η μελέτη δεν επικεντρώθηκε ειδικά σε άτομα με προχωρημένη ηπατική νόσο και οι ερευνητές προειδοποίησαν κατά της εξαγωγής οριστικών συμπερασμάτων για αυτούς τους πληθυσμούς. Ωστόσο, η Zelber-Sagi τόνισε ότι ακόμα και ασθενείς με προχωρημένη ηπατική νόσο ωφελούνται από σωστά προσαρμοσμένη σωματική δραστηριότητα.
Η δραστηριότητα μετρήθηκε με επιταχυνσιόμετρα, κυρίως αντικατοπτρίζοντας αερόβια δραστηριότητα μέτριας έως έντονης έντασης. Οι τρέχουσες συστάσεις παραμένουν αμετάβλητες: τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα, σε συνδυασμό με μία ή δύο συνεδρίες προπόνησης δύναμης.
Η συγκεντρωμένη δραστηριότητα δεν χρειάζεται να είναι ακραία. «Μπορεί να περιλαμβάνει γρήγορο περπάτημα, ελαφρύ τζόκινγκ, κολύμπι ή pilates», είπε. «Το πιο σημαντικό είναι να αποφεύγεται ο καθιστικός τρόπος ζωής και να επιλέγεται μια δραστηριότητα που οι άνθρωποι να απολαμβάνουν».
Προσοχή στη λιπώδη νόσο του ήπατος
Αν και η γενετική μπορεί να παίζει ρόλο στην ανάπτυξη της λιπώδους νόσου του ήπατος, η Zelber-Sagi ανέφερε ότι οι επιλογές τρόπου ζωής έχουν καθοριστική σημασία, ιδιαίτερα για όσους έχουν γενετική προδιάθεση. «Αυτό δεν είναι μια προκαθορισμένη μοίρα», είπε. «Ακόμη και άτομα με γενετική τάση προς τη λιπώδη νόσο του ήπατος μπορούν να ωφεληθούν από αλλαγές στον τρόπο ζωής».
Συχνές Ερωτήσεις
1. Πώς μπορεί να αναστραφεί η λιπώδης νόσος του ήπατος;
Η λιπώδης νόσος του ήπατος μπορεί να αναστραφεί μέσω υγιεινών αλλαγών στον τρόπο ζωής. Απώλεια βάρους, υγιεινή διατροφή και τακτική σωματική δραστηριότητα είναι οι κύριοι παράγοντες που συμβάλλουν στην αποκατάσταση της ηπατικής υγείας.
2. Χρειάζονται φάρμακα για τη λιπώδη νόσο του ήπατος;
Συνήθως, δεν απαιτούνται φάρμακα. Οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι η πρώτη γραμμή αντιμετώπισης της NAFLD.
3. Ποιες διατροφικές αλλαγές είναι ωφέλιμες;
Δίαιτες χαμηλών θερμίδων και μείωση ζάχαρης είναι ωφέλιμες. Μια διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνες μπορεί επίσης να συμβάλλει στη μείωση του λίπους στο ήπαρ.
4. Πόσος χρόνος χρειάζεται για να δούμε αποτελέσματα;
Τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν, αλλά οι πρώτες αλλαγές μπορεί να είναι ορατές σε μερικούς μήνες. Η σταθερή απώλεια βάρους και η άσκηση πρέπει να είναι συνεχείς για καλύτερα αποτελέσματα.
5. Είναι απαραίτητη η καθημερινή άσκηση;
Όχι, δεν είναι απαραίτητη η καθημερινή άσκηση. Η συγκέντρωση σωματικής δραστηριότητας σε μία ή δύο ημέρες της εβδομάδας μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική.
Συμπέρασμα και Πρακτικές Συμβουλές
- Αποφασίστε να χάσετε βάρος: Στοχεύστε σε 5–10% μείωση του σωματικού βάρους.
- Ακολουθήστε μια ισορροπημένη διατροφή: Μειώστε την πρόσληψη ζάχαρης και αυξήστε τις πρωτεΐνες.
- Ενσωματώστε τακτική σωματική δραστηριότητα: Αποφασίστε για τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας δραστηριότητας εβδομαδιαίως.
- Απαλλαγείτε από τον καθιστικό τρόπο ζωής: Ενσωματώστε δραστηριότητες που σας ευχαριστούν στην καθημερινότητά σας.
Πηγές: Ynet News, PMC, PLOS One, PMC, PMC, PMC, Cochrane, ScienceDirect